Program B.6 należy dziś do największych programów lekowych w polskim systemie refundacyjnym. Jego rozwój w ostatnich latach oznacza nie tylko dostęp do kolejnych terapii, ale również coraz większą złożoność zasad kwalifikacji i prowadzenia leczenia.
Foto: spotkanie w Ministerstwie Zdrowia 10.08.26, źrodło: MZ

Przebudowa programu lekowego B.6 będzie dotyczyć nie tylko zakresu dostępnych terapii, ale również samej konstrukcji programu. Planowane jest odejście od jednego rozbudowanego układu na rzecz bardziej modułowej struktury, uporządkowanie kryteriów leczenia i sprawozdawczości oraz ujednolicenie części wskazań. Celem jest stworzenie zasad łatwiejszych do stosowania w codziennej praktyce klinicznej. Uporządkowanie programu ma mieć także wymiar systemowy. Przy kilkudziesięciu dostępnych schematach zasady kwalifikacji powinny umożliwiać podobne prowadzenie chorego niezależnie od tego, do którego ośrodka trafi.

– Musimy mieć świadomość, że aby pacjenci we wszystkich ośrodkach w Polsce byli leczeni w identyczny albo w porównywalny sposób, musimy doprowadzić do przejrzystości tego programu – podkreślił prof. Rodryg Ramlau, prezes Polskiej Grupy Raka Płuca, podczas spotkania w Ministerstwie Zdrowia, w dniu 10 sierpnia 2026 r.

Foto: spotkanie w Ministerstwie Zdrowia 10.08.26, źrodło: MZ

Jednym z praktycznych elementów tej przebudowy ma być ujednolicenie kryteriów dotyczących terapii o podobnych mechanizmach działania. Ma to ograniczyć sytuacje, w których zbliżone technologie mają odmienne zapisy programu, a tym samym różne możliwości ich zastosowania u pacjentów.

– Ujednoliciliśmy wskazania, aby tożsame technologie, z bardzo podobnymi lekami o takich samych mechanizmach działania, miały różne określone wskazania – wskazywał prof. Dariusz M. Kowalski, sekretarz generalny Polskiej Grupy Raka Płuca.

Priorytetem dla Ministerstwa Zdrowia jest zwiększenie dostępu do nowoczesnych terapii, ich szersze wykorzystanie na wcześniejszych etapach choroby, uproszczenie programu lekowego B.6 oraz dalsze wzmacnianie profilaktyki i wczesnego wykrywania nowotworu.

Chcemy wykorzystywać wszystkie możliwości, które daje nam dziś medycyna – od profilaktyki i wcześniejszego wykrywania choroby, przez leczenie operacyjne i okołooperacyjne, po nowoczesne terapie. Zależy nam na tym, aby coraz więcej pacjentów mogło być skutecznie leczonych, również z intencją wyleczenia. Dlatego wspólnie z ekspertami rozwijamy rozwiązania, które mają przełożyć się na poprawę wyników leczenia – podkreśla wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk.

Program B.6 – około 40 schematów terapeutycznych

Jednym z głównych elementów zmian jest przebudowa programu lekowego B.6 dotyczącego leczenia raka płuca. Program obejmuje około 40 schematów terapeutycznych stosowanych na różnych etapach choroby. Przygotowana modułowa konstrukcja ma zwiększyć jego przejrzystość, ujednolicić zasady stosowania terapii oraz ułatwić lekarzom kwalifikację pacjentów i interpretację zapisów.

Wszystkie wprowadzane zmiany mają jeden wspólny cel – ułatwić pacjentom leczenie, a lekarzom pracę. Równie ważne jak dostęp do nowych leków są zmiany organizacyjne, modyfikacje dotyczące stosowania immunoterapii oraz uproszczenie zasad programu lekowego. Program powinien być przyjazny zarówno dla lekarzy, jak i pacjentów, a jego zapisy łatwe do interpretacji i racjonalne m.in. w zakresie wykonywania badań kontrolnych – zwraca uwagę prof. Maciej Krzakowski, kierownik Kliniki Nowotworów Płuca i Klatki Piersiowej Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie, Konsultant Krajowy w dziedzinie Onkologii Klinicznej.

Więcej możliwości leczenia na wcześniejszych etapach choroby

Istotnym kierunkiem zmian jest szersze wykorzystanie nowoczesnych terapii na wcześniejszych etapach raka płuca. Do programu wprowadzono kolejne opcje terapeutyczne, w tym stosowane w leczeniu okołooperacyjnym – przed zabiegiem chirurgicznym lub po nim. Dla części odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów oznacza to możliwość leczenia z intencją radykalną.

– Dziś rak płuca może być leczony skuteczniej. Kluczowe jest, aby właściwy pacjent otrzymał właściwe leczenie na odpowiednim etapie choroby. Temu mają służyć standaryzacja postępowania i zmiany w programie lekowym – mówi prof. dr hab. n. med. Rodryg Ramlau, prezes Polskiej Grupy Raka Płuca.

Wakacje terapeutyczne z możliwością powrotu do leczenia

Jednym z analizowanych rozwiązań są tzw. wakacje terapeutyczne. Mają one umożliwić odpowiednio zakwalifikowanym pacjentom przerwę w długotrwałej terapii przy zachowaniu opieki medycznej oraz możliwości ponownego rozpoczęcia leczenia, jeśli będzie to uzasadnione klinicznie.

Eksperci wskazują, że w przypadku części terapii stosowanych w niedrobnokomórkowym raku płuca kontynuowanie leczenia ponad określony czas nie poprawia jego efektów, może natomiast stanowić dodatkowe obciążenie dla pacjenta.

Wcześniejsze wykrycie zwiększa szanse na skuteczne leczenie

Skuteczność leczenia raka płuca jest ściśle związana z etapem, na którym choroba zostanie rozpoznana. Eksperci wskazali na znaczenie badań z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii komputerowej oraz skracanie czasu od podejrzenia choroby do postawienia diagnozy.

Równie ważna jest właściwa organizacja ścieżki pacjenta, obejmująca dostęp do konsyliów wielodyscyplinarnych i ośrodków dysponujących odpowiednim zapleczem diagnostycznym oraz terapeutycznym. Dalsza standaryzacja postępowania pomiędzy ośrodkami ma pomóc w zapewnieniu pacjentom równego dostępu do optymalnego leczenia niezależnie od miejsca zamieszkania.

Nowe możliwości terapeutyczne nie zmniejszają znaczenia profilaktyki. Ograniczanie palenia tytoniu oraz używania innych wyrobów tytoniowych i nikotynowych, badania przesiewowe, szybka diagnostyka i dostęp do nowoczesnego leczenia pozostają kluczowymi elementami poprawy wyników leczenia raka płuca.

Polska Grupa Raka Płuca będzie kontynuować dialog i współpracę z resortem zdrowia na rzecz wdrażania zmian usprawniających profilaktykę, diagnostykę i leczenie raka płuca w Polsce, w oparciu o rekomendacje MISJI RAK PŁUCA.

Planowa zmiany w programie lekowym mogą objąć m.in.:
  • przejście z układu ciągłego programu na układ modułowy: NDRP, DRP oraz międzybłoniak opłucnej;
  • poprawę przejrzystości i ujednolicenie kryteriów dla poszczególnych schematów leczenia;
  • lepszą sprawozdawczość efektów leczenia;
  • rozszerzenie z urzędu panelu terapii dostępnych w leczeniu pacjentów z NDRP typu NOS – niedrobnokomórkowym rakiem płuca nieokreślonym;
  • możliwość ponownego zastosowania immunoterapii – ICI po ICI zastosowanym w leczeniu radykalnym;
  • dostosowanie czasu trwania immunoterapii do specyfiki funkcjonowania układu immunologicznego – na slajdzie wskazano leczenie w stałym, uogólnionym okresie 2 lat, tzw. „wakacje terapeutyczne”;
  • możliwość ponownego zastosowania immunoterapii – ICI po „wakacjach terapeutycznych”, w celu ponownego pobudzenia pamięci immunologicznej.